ROND WAARLANDSMOLEN (1)                                                     Waarlandsmolen deel 2

Piet Kleverlaan.

 

Vanaf 28 mei is de oudste nog bestaande poldermolen van ons land,

na een restauratie van ruim twee jaar, weer te bezichtigen.

Deze binnenkruier aan de Hoebelaan is al jaren gezichtsbepalend voor Waarland.

Het is bovendien een rijksmonument, waar we als historische vereniging trots op kunnen zijn. 

Ook in komende afleveringen van Toendertoid besteden we aandacht aan deze markante molen.

 

 In 2010 is door Van Reeuwijk Bouwmeester uit het Friese Arum een uitgebreid

rapport gemaakt over het restauratieplan en de herbestemming van de Waarlandsmolen.

Het advies luidde: de leegstaande molen restaureren met maximaal behoud van de

aanwezige culturele waarden en daarna aan de molen een museale bestemming geven.

Deze aanbevelingen werden door de Stichting Westfriese Molens, de eigenaar van

de molen, niet in de wind geslagen. Bij verschillende instanties werd subsidie gevraagd

en toen het financiŽle plaatje rond was, gaf het bestuur aan de firma J.Th. Poland & Zn.

uit Oterleek opdracht voor de herstelwerkzaamheden. Om te beginnen moesten

de penanten waarop de achtkantstijlen rusten, worden vervangen. Met de nodige

zorgvuldigheid werden er palen geslagen om de nieuwe penanten te ondersteunen.

Vervolgens werden de oude twee aan twee gesloopt en daarna opnieuw gemetseld.

Bij deze werkzaamheden ontdekte men een stut met daarop een datum en een vijftal namen.

 

Deze namen herinneren aan de ambachtslieden die toen aan de molen hebben gewerkt.

Sommige letters op de stut zijn, na ruim een eeuw, moeilijk te lezen. Een andere

voorletter of achternaam kan daarom mogelijk zijn zoals de achternaam Jasper.

Hier zonder s, maar in werkelijkheid met een  s.

Een onderzoek in het archief van de Waarlandspolder geeft enige opheldering over

deze klus. We lezen in de notulen van 11 juni 1906: Den secretaris gelast om

de timmerman Kriller aan te schrijven, dat hij moet zorgen de noodige werkzaamheden

aan de molen te spoedigst in orde te maken.

En een jaar later: Er wordt besloten voor een richtig beheer de nota van

timmerman Kriller ten bedrage van f 408,- te verantwoorden op de rekening van 1907.

Hendrik Kriller uit Oude Niedorp had een timmeraffaire en aan hem werd jarenlang het

reparatiewerk aan de Waarlandsmolen gegund. De vraag rijst: waarom staat zijn naam

niet op de stut en wel die van P. Krijn, F. Over, P. Bekker en van J. en S. Jasper?

Een antwoord kan zijn dat Kriller niet zelf aan de molen werkte, maar wel knechts van hem.

En aannemelijk is, dat drie van hen, te weten Krijn, Over en Bekker, hun naam op de stut

hebben geschreven. Timmerbaas Kriller was echter geen metselaar. Dit werk besteedde

hij uit aan plaatselijke vaklieden. Ongetwijfeld zijn de laatste twee namen op de stut die

van Jan en Simon Jaspers, die in Waarland en omgeving bekend stonden als vakbekwame

metselaars.

 

Simon Jaspers, geboren in 1877, verhuisde rond 1905 met zijn vrouw Jantje Kooij vanuit

de Slootgaard naar de Veluweweg. De eerste jaren werkte hij nog samen met zijn vader Jan

en zijn halfbroer Jan jr. Daarna begon Simon Jaspers een eigen metselaffaire in Waarland.

Nog even naar de namen op de stut. J. Jasper kan zijn Jan Jaspers jr., die toen 25 jaar oud was

of Jan Jaspers sr.

Zo geeft deze stut dus een stukje geschiedenis weer van de Waarlandsmolen met de familie

Jaspers.

Op 28 mei van dit jaar verrichtten Piet Roele, oud-voorzitter van de Stichting Westfriese

Molens, en Siem Jaspers als laatste secretaris van de Slootwaardpolder de

openingshandelingen.

Als eerste onthulde Piet Roele een plaquette en vervolgens

mocht Siem Jaspers de deur naar het keukentje openen. Hij wist toen niet dat tijdens de

reparatiewerkzaamheden een stut met namen was gevonden, waaronder de naam van z'n

grootvader.

Een kort stukje familiegeschiedenis tot slot: Jan Jaspers, de oudste zoon van Siemen Jaspers

en Jantje Kooij, begon een verzekerings- en makelaarskantoor aan de Veluweweg.

Daarnaast was hij secretaris van o.a. diverse polderbesturen. Toen hij in 1962 overleed,

ging zijn zoon Siem verder in de makelaardij en bleef deze tot 1965 aan als secretaris

van de Slootwaardpolder.

Waarland, 15 augustus 2014.

Uit: Toendertoid, nr 45/november 2014